Facebook    /    Twitter    /    LinkedIN    /    EN
ТЭЭВЭР ЗУУЧЛАЛЫН ҮЙЛЧИЛГЭЭ ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ ЕРӨНХИЙ НӨХЦӨЛ
2019 оны 7-р сарын 23. Мягмар гариг.     1132

 МОНГОЛЫН ТЭЭВЭР ЗУУЧЛАГЧДЫН НЭГДСЭН ХОЛБООНООС БАТАЛСАН

ТЭЭВЭР ЗОХИОН БАЙГУУЛАХ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААНЫ ДҮРЭМ

ГАРЧИГ
Агуулга
 
I бүлэг. НИЙТЛЭГ ҮНДЭСЛЭЛ
1-р зүйл. Зорилго
2-р зүйл. Нэр томъёо
3-р зүйл. Хамрах хүрээ
4-р зүйл. Тээвэр зохин байгуулагчын эрх зүйн байдал (статус )
 
II бүлэг. ТЭЭВЭР ЗОХИОН БАЙГУУЛАГЧЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
5-р зүйл. Тээвэр зохин байгуулагчын хийлгэх хүсэлт, түүний агуулга, ачааны төрөл
6-р зүйл. Сав баглаа боодол, ачих ба савлах, жинг хэмжих болон шалгах
7-р зүйл. Гаалийн бүрдүүлэлт
8-р зүйл. Сав баглаа боодол, тэмдэг тэмдэглэгээ хийх захиалагчийн үүрэг
9-р зүйл. Тээвэр зохин байгуулагчын ачаа хүлээлцэх цэгт хүлээх үүрэг
10-р зүйл Ачааг хүлээн авсан баримт
11-р зүйл Захиалагчийн зааварчилгаа
12-р зүйл Хугацаа
13-р зүйл Давагдашгүй хүчин зүйл
14-р зүйл Ачаа хүргэх, хүлээлгэн өгөх
15-р зүйл Мэдээллээр хангах
16-р зүйл Хадгалах
17-р зүйл. Саатуулан барих болон худалдан борлуулах
 
III бүлэг. ТӨЛБӨР ТООЦОО
18-р зүйл. Үнийн санал, төлбөр
19-р зүйл. Тээвэр зохин байгуулагчын хөлс, бэлнээр төлөх нөхцөл
20-р зүйл Тээвэр зохин байгуулагчын зардал, гуравдагч этгээдийн төлбөр, нэхэмжлэхээс чөлөөлөгдөх
21-р зүйл Төлбөрийн нэхэмжлэх, гадаад валютыг тооцох
22-р зүйл Төлбөрийн нэхэмжлэхийг шийдвэрлэх
 
IV. БУСАД
23-р зүйл Ачаа барааны даатгал
24-р зүйл Тээвэр зохин байгуулагчын хариуцлагын даатгал
25-р зүйл Тээвэр зохин байгуулагчын хариуцлага, нэхэмжлэх шилжүүлэх
26-р зүйл Хариуцлагын хязгаарлалт
27-р зүйл Хадгалалтын хариуцлагын хязгаарлалт
28-р зүйл Баримт нотолгоо
29-р зүйл Гэрээний бус үүрэгт хүлээх хариуцлага
30-р зүйл Тусгай хариуцлага
31-р зүйл Хохирлын талаар мэдэгдэх
32-р зүйл Хэрэглэх хууль, маргааныг шийдвэрлэх газар, байгууллага
 
I. Нийтлэг үндэслэл
1. Зорилго
Монголын тээвэр зохин байгуулагчын нэгдсэн холбооноос тээвэр зуучлагчийн үйл ажиллагааг олон улсын нийтлэг эрх зүйн зохицуулалтын түвшинд хүргэх, захиалагчийн эрэлт, хэрэгцээнд тохирсон үйлчилгээг мэргэжлийн түвшинд хүргэхийг тус тус зорьж тээвэр зохин байгуулагчын үйл ажиллагаанд баримтлах нэгдсэн баримт бичиг, шаардлагыг тогтоож, нэг мөр хэрэгжүүлж ажилласанаар тээвэр зохин байгуулагчын салбарыг эрчимтэй хөгжүүлж тээвэрлэж буй ачаа барааны үнийг бууруулах замаар Монгол улсын эдийн засгийн хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулж болохыг ухамсарлан тээвэр зохин байгуулагчын эрхэлж буй мэргэжлийн үйл ажиллагаа, харилцааг зохицуулах нь энэхүү дүрмийн зорилго болно.
2. Нэр томъёо
2.1 Тээвэр зохин байгуулагчын гэж Захиалагчийн хүсэлтээр түүний заасан цэгт хүргэхээр ачаа тээвэрлэлтийг захиалагчийн болон өөрийн нэрийн өмнөөс мэргэжлийн түвшинд зохион байгуулж буй, өөрийн гэсэн байртай, банканд өөрийн нэрээр данс эзэмшдэг , мэргэжлийн боловсон хүчинтэй тээвэр зохин байгуулагчын үйл ажиллагаа явуулах эрх бүхий этгээдийг ( аж ахуйн нэгжийг ) хэлнэ.
2.2 Захиалагч гэж аж ахуйн үйл ажиллагааны зориулалтаар ачаа, барааг тээвэрлэх ажлыг зохион байгуулуулах хүсэлт гаргасан этгээдийг хэлнэ.
2.3 Зааварчилгаа гэж Захиалагчаас тухайн ачаа тээвэрлэлттэй холбоотой өгсөн онцгой хүсэлт, ажлын дарааллыг хэлнэ.
2.4 Хэрэглэгч гэж аж ахуйн буюу бизнесийн үйл ажиллагааны бус зорилгоор тээврийн зуучлалын үйлчилгээ авч буй этгээдийг ойлгоно.
2.5 Бараа хүлээлцэх цэг гэж сав баглаа боодлыг хариуцах хариуцлагыг өөр бусад оператор, агентад шилжүүлэх буюу тухайн тээвэрлэлтийн үйл явцын тодорхой нэг үе шат дуусгавар болох үед барааг хүлээлцэх цэгийг хэлнэ./incoterm2010 vzeh/
2.6 Сав, баглаа, боодол гэж тээвэрлэлтэд зориулан захиалагчийн зүгээс бэлтгэсэн хайрцаг, сараалжин хайрцаг, ачмаг, бүх төрлийн чингэлэг зэрэг нэг эсвэл нэгж сав, баглаа, боодлыг хэлнэ. 2.7 Хайхрамжгүй хандах гэж хохирол, хор уршиг учрах боломжтойг урьдчилан мэдэх ёстой, мэдэх боломжтой байсан боловч мэдэлгүй өнгөрүүлсэнийг хэлнэ.
2.8 Хохирлын хэмжээг Монгол улсын эрүүгийн хуулийг баримтлан дараах байдлаар тодорхойлно.
2.8.1 Үлэмж хэмжээ: 9,600,000- 23,040,000
2.8.2 Их хэмжээ: 24,000,000- 38,400,000
2.8.3 Онц их хэмжээ: 38,400,000 түүнээс дээш
3. Тээвэр зохин байгуулагчын статус, Дүрмийг хэрэглэх хүрээ
3.1 Тээвэр зохин байгуулагчын эрх зүйн байдал (статус )
МУ-аас эх үүсвэртэй эсхүл ачааг хүлээн авах цэг МУ-ын нутаг дэвсгэр байх тохиолдолд тээвэр зохин байгуулагчын үйл ажиллагааг Монгол Улсад бүртгэлтэй тээвэр зохин байгуулагчын аж ахуйн нэгж эрхлэн явуулна.
3.2 Энэхүү дүрэм нь Тээвэрлэлтэй холбоотой аливаа үйл ажиллагаанд хамаарах тээвэр зохин байгуулагчын, тээвэрлэлт, ачиж буулгалт, хадгалалтын харилцаа болон холбогдох бусад харилцаанд хамаарна. Үүгээр хязгаарлагдахгүй мөн ачаа тээвэрлэлт буюу хадгалалттай холбоотойгоор Тээвэр зохин байгуулагчын зүгээс үзүүлэх энэхүү дүрмийн 3.3-д зааснаас бусад үйлчилгээнд энэ дүрэм үйлчилнэ.
3.3 Энэхүү дүрэм нь дараахь үйл ажиллагааг дагнан үзүүлэхтэй холбоотой харилцаанд хамаарахгүй. Үүнд:
3.3.1 Сав баглаа боодол хийх
3.3.2 Нүүлгэлт, түүнтэй холбоотой хадгалалт
3.3.3 Тээвэр зохин байгуулагчын ердийн сэлгэн ачилтаас бусад кранаар өргөх, угсрах, хүнд жинтэй болон их хэмжээний тээвэр
3.3.4 Эвдэрч гэмтсэн ачааг зайлуулах, авран хамгаалахтай холбоотой тээвэрлэлт, хадгалалт
3.4 Энэхүү дүрэм нь захиалагчтай байгуулсан тээврийн гэрээтэй холбоотой харилцааг зохицуулахгүй.hasah
3.5 Хэрэв энэхүү дүрэм нь тухайн харилцаанд тогтсон хэм хэмжээ буюу хуулийн заалттай зөрчилдөх нөхцөлд тухайн хуулийн заалтыг зайлшгүй дагаж мөрдөхөөс бусад тохиолдолд энэхүү дүрэм нь давуу эрхтэй байна.
Агаар, далай, дотоодын усан замын, төмөр замын, автозамын болон холимог тээвэрлэлт хийх харилцаанд тухайн тээвэрлэлтийг гүйцэтгэх тээврийн нөхцөлд заасан тусгай зохицуулалтыг хэрэглэж болно.
3.6 Захиалагчын үндсэн Тээвэр зохин байгуулагчын болон дундын Тээвэр зохин байгуулагчын хооронд үүсэх харилцаанд энэхүү дүрмийг дундын Тээвэр зохин байгуулагчын мөрдөнө.
3.7 Захиалагчийн ашиг сонирхлыг хүндэтгэх: Тээвэр зохин байгуулагчын нь Захиалагчийн ашиг сонирхолын дагуу ажиллана.
 
II. ТЭЭВЭР ЗОХИОН БАЙГУУЛАГЧЫН ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА
 
4. Тээвэр зохин байгуулагчын хийлгэх хүсэлт, бараа бүтээгдэхүүний онцгой төрөл
4.1 Захиалагчийн зүгээс тээвэр зуучлал хийлгэх аливаа хүсэл зоригийн илэрхийлэл хэлцэл, гэрээ, зааварчилгаа, мэдэгдэл, тайлбарыг бичгээр, цахим шуудан, факс, үйлдлээр илэрхийлэх зэргээр гаргана. Эдгээрт орсон нэмэлт, өөрчлөлт нь тусгайлан ялгагдахаар байх ёстой. Захиалагчийн хүсэл зоригийн илэрхийлэлийн агуулга, үнэн зөв, бүрэн илэрхийлсэн байдлыг нотлох үүргийг нь энэ талаар маргаж буй тал хариуцна.
4.2 Захиалагч нь Тээвэр зохин байгуулагчын тээвэрлэх бараа бүтээгдэхүүний талаарх дараах мэдээллийг заавал өгөх ёстой. Үүнд:
4.2.1 Аюултай бараа;
4.2.2 Амьд амьтан, ургамал;
4.2.3 Түргэн муудах бараа;
4.2.4 Үнэт ачаа, хулгайн эрсдэлтэй бараа
4.3 Захиалагч нь бараа, барааны шинж чанар, тоо ширхэг, дугаар, хаяг, 4.2-т заасан барааны төрөл, онцлог, даатгуулах тохиолдолд даатгалын үнэ болон барааг тээвэрлэхэд шаардлагатай бусад бүх мэдээллийг өгөх үүрэгтэй.
4.4 Аюултай барааны хувьд Захиалагч нь барааны аюултай шинж чанарынх нь талаар бичгээр тодорхой мэдээлэх үүрэгтэй ба шаардлагатай бол урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээний талаар мэдээлнэ. Аюултай болон бусад барааг тээвэрлэхтэй холбоотой хууль тогтоомжоор тодорхой шаардлага тавьж байгаа бол Захиалагч нь уг барааг тээвэрлэх, харьцах, хадгалах, устгах тохиолдолд авах арга хэмжээний талаар мэдээлэх үүрэгтэй ба ялангуяа аюултай барааг тээвэрлэх журмын дагуу ангилалыг мэдүүлэх шаардлагатай.
4.5 Захиалагч нь үнэ цэнэтэй, хулгайлагдах эрсдэл ихтэй (жишээ нь, бэлэн мөнгө, үнэт металл, үнэт эдлэл, цаг, бугуйн цаг үнэт чулуу, урлагийн бүтээл, эртний эдлэл, банк буюу зээлийн карт, хүчинтэй утасны карт, төлбөрийн бусад хэрэгслүүд, бонд, хувьцаа болон ижил төстэй зүйлс, гадаад валют, бичиг баримт, спирт, тамхи, тоглолт үзүүлбэрийн цахилгаан хэрэгслүүд, харилцаа холбооны хэрэгсэл, тоноглолууд болон нэмэлт хэрэгсэл) болон нэг кг нь 100,000 төгрөг болон түүнээс дээш үнэтэй бараа барааны тээвэр зохион байгуулагч хийлгэх бол тухайн барааг Тээвэр зохион байгуулагч хүлээж авах эсэх талаар шийдвэр гаргах, тээвэрлэлтийн явцад аюулгүй ажиллагааг хангах арга хэмжээ авах, тээвэрлэлтийн ажлыг баталгаатай гүйцэтгэх боломж олгох үүднээс барааг хүлээлгэн өгөхөөс өмнө Тээвэр зохион байгуулагчид урьдчилан мэдээлэх үүрэгтэй.
4.6 Тээвэр зохион байгуулагчыг хийлгэх Захиалагчийн хүсэлт нь 4.2-4.5 дахь заалтыг хангахгүй бол Тээвэр зохион байгуулагч нь дараах эрхийг эдэлнэ. Үүнд:
4.6.1 Тухайн барааг хүлээж авахаас татгалзах;
4.6.2 Тээвэрлэлтэд хүлээж авсан барааг буцаах буюу буцааж өгөхөд бэлэн байх:
4.6.3 Захиалагчид мэдэгдэл хүргүүлэлгүйгээр барааг илгээх, тээвэрлэх, хадгалах, барааг аюулгүй бөгөөд баталгаатай тээвэрлэхтэй холбоотой нэмэлт зардал гарсан бол Захиалагчаас нэхэмжлэх зэрэг болно.
4.7 Тээвэр зохион байгуулагч нь 4.2-4.5 заасан баримтуудыг нягтлан шалгах, мэдээлэл нэмж оруулах үүрэг хүлээхгүй.
4.8 Тээвэр зохион байгуулагч нь бичиг баримт үнэн зөв буюу эрх бүхий хүн баталсан эсэх талаар ямар нэг үндэслэл бүхий эргэлзээ байхгүй тохиолдолд түүнийг шалгах үүрэг хүлээхгүй.
5. Сав баглаа боодол, ачих ба савлах, жинг хэмжих, шалгах
5.1 Тусгайлан зааснаас бусад тохиолдолд, тээвэр зохион байгуулалт хийлгэх Захиалагчийн хүсэлтэд дараах нөхцөлүүдийг тусгаагүй бол эдгээрийг зөвхөн тусгайлан үнэ хөлстэйгээр Тээвэр зохион байгуулагч гүйцэтгэх эрхтэй. Үүнд:
5.1.1 Барааны сав, баглаа боодол
5.1.2 Тогтсон жишгээр тээвэрлэхээс бусад тохиолдолд жигнэх, хэмжих, шалгах, сав баглаа боодлыг сайжруулах арга хэмжээ авах
5.1.3 Ачааны палет болон бусад баглах, сав баглаа боодлыг солих, сайжруулах. Хэрэв эдгээр нь нэг нэгээрээ буюу тус тусдаа илгээгдээгүй бол, зөвхөн тээвэр зохион байгуулалтын шинэ захиалгаар хүлээн авна. Хэрэв зуучлагч нь солилцоог зориуд хийгээгүй бол энэ заалт үйлчлэхгүй.
6. Гаалийн бүрдүүлэлт
6.1 Гадаад улсад тээвэрлэн хүргэх барааны тээвэр зохион байгуулалт хийлгэх хүсэлтэнд Гаалийн бүрдүүлэлтийн талаар заавал дурдсан байна.
6.2 Тээвэр зохион байгуулагч нь гаалийн бүрдүүлэлт хийхэд гарсан бодит зардал дээр урамшуулалт хөлсийг нэхэмжилж авах эрхтэй байна.
6.3 Гаалийн баталгаат агуулахад байгаа барааг тээвэрлэх буюу хүлээн авагчид илгээхээр тээвэр зохион байгуулалт хийлгэх зааварчилгаанд гаалийн бүрдүүлэлт хийх, гаалийн болон онцгой албан татвар, хураамжийг Захиалагчийн өмнөөс урьдчилан төлөх эрхийг Тээвэр зохион байгуулагчид итгэмжлэн олгосон байна.
7. Сав баглаа боодол, тэмдэг тэмдэглэгээ хийх захиалагчийн үүрэг
7.1 Захиалагч нь сав баглаа боодлыг зохих ёсоор буюу хаяг, тэмдэг, тэмдэглэгээ, дугаарлалт, барааны онцлог болон тухайн ачаатай харьцах зааврыг илэрхийлэх ялгах тэмдгийг арилахааргүй тод хийсэн байх ёстой. Хуучин тэмдэг тэмдэглэгээг арилгаж, устгасан байна.
7.2 Захиалагч дор дурдсан үүргийг хүлээнэ. Үүнд:
7.2.1 Нэг хүлээн авагчтай олон ширхэг барааны сав баглаан дээр тэдгээрийг нэг илгээгчтэй гэдэг нь хялбар танигдахаар тэмдэглэсэн байх;
7.2.2 Онгойлгосон тохиолдолд ул мөр үлдэх буюу танигдахаар баглаа боодлыг бэлтгэх (наалддаг тууз, бүслүүр гэх мэт хүлээн зөвшөөрөгдсөн, тусгай зориулалтын буюу дуурайлгаж хийхэд хэцүү хэрэгслийг ашиглах, мөн тугалган цаасаар ороосон тохиолдолд халуун аргаар битүүмжилсэн байх);
7.2.3 Тухайн бараа нь Тээвэр зохион байгуулагчын багцалж нэгтгэсэн барааны нэг хэсэг болж илгээгдэх тохиолдолд боолтын урт нь (хамгийн том тойрог болон хамгийн урт хэсгийг хооронд нь нэмэх) 1 метрээс бага байх тохиолдолд тус тусд нь багласан бараа буюу хэсгүүдийг нэгтгэж нэг том багц болгох;
7.2.4 Олон хэсэг бүхий өлгөсөн барааг өлгөсөн хэсгээр нь нэгтгэн баглах;
7.2.5 Усан онгоцоор хүнд бараа тээвэрлэх тухай зааварчилагаанд заасны дагуу доод тал нь 1000 кг бохир жинтэй бүрдэл хэсгүүдийн жинг тэмдэглэх
7.3 Хэрэв сав баглаа боодол нь 7.1 болон 7.2-т заасан нөхцлийг хангаагүй бол Тээвэр зохион байгуулагч нь энэхүү дүрмийн 4.6 дахь заалтал заасан эрхийг эдэлнэ.
8. Тээвэр зохион байгуулагчын бараа хүлээлцэх цэгт хүлээх үүрэг
8.1 Тээвэр зохион байгуулагч нь бараа хүлээлцэх цэгт дараах үүрэг хүлээнэ. Үүнд:
8.1.1 Тоо хэмжээ, таних тэмдэг болон ил харагдах гэмтэл байгаа эсэх талаар барааны сав баглаа боодолд үзлэг хийж лац болон бэхэлгээ нь бүрэн бүтэн байгаа эсэхийг шалгах
8.1.2 Бичиг баримт зөрчилтэй эсэхийг шалгах (дагалдах бичиг баримт, тусгай бүртгэл, мэдэгдэл)
9. Барааг хүлээн авсан баримт
9.1 Захиалагчийн хүсэлтийн дагуу, Тээвэр зохион байгуулагч нь барааг хүлээн авсан баримтыг олгоно. Энэхүү баримтаар Тээвэр зохион байгуулагч нь зөвхөн тухайн барааг баглаа боодол, тоо ширхэгээр хүлээн авсаныг баталгаажуулна. Харин тухайн барааны агуулга, жин, үнийг баталгаажуулахгүй.
9.2 Тээвэр зохион байгуулагч нь барааг хүргэсэн баталгаа болгож Тээвэр зохион байгуулалт хийлгэх хүсэлтэд дурдсан сав баглаа боодол бүхий барааг хүлээж авсан тухай баримтыг Хүлээн авагчаас шаардах эрхтэй. Хэрэв Хүлээн авагч бараа хүлээн авсан баримт өгөхгүй эсхүл түүнд гарын үсэг зурахаас татгалзвал Тээвэр зохион байгуулагч Захиалагчаас өгсөн зааварчилгааг дагах эсхүл нэмэлт зааварчилгаа авна. Хэрэв барааг Хүлээн авагчийн агуулахад нэгэнт буулгасан бол Тээвэр зохион байгуулагч нь барааг буцаан авах эрхтэй.
10. Захиалагчийн зааварчилгаа
10.1 Захиалагчаас өгсөн зааварчилгаа нь захиалагчийн санаачилгаар цуцлах хүртэл Тээвэр зохион байгуулагч хувьд хүчин төгөлдөр үйлчилнэ.
10.2 Тухайн зааварчилгаа нь хэрэгжүүлэх боломжгүй, бүрэн бус тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч Зааварчилгааг мөрдөхгүйгээр тээвэр зохион байгуулагчын ердийн тогтсон хэм хэмжээгээр гүйцэтгэнэ.
10.3 Гуравдагч этгээд нь барааг тээвэрлэлтийн талаар бүрэн эрхтэй байхаар анхнаасаа барааг тээвэрлүүлэхээр гэрээ, хэлцэлд заасан бөгөөд гуравдагч этгээдээс бараа тээвэрлэлтийн талаар зааварчилгаа нэгэнт өгөгдсөн бол Захиалагчид бараа тээвэрлэлтэй холбоотой хүсэлт (хэлцэл, гэрээг) болон Зааварчилгааг цуцлах эрхгүй.
10.4 Хэрэв захиалагч нь ямар нэг тодорхой зааварчилгаа өгөөгүй бол тээвэр зохион байгуулагч нь ердийн тээвэр зохион байгуулалтын журмын дагуу үйл ажиллагаагаа хэрэгжүүлнэ.
11. Хугацаа
11.1 Тусгайлан тохироогүй нөхцөлд, ачилт болон тээвэрлэж хүргэх хугацаа болон тухайн барааг тухайн тээврийн хэрэгслэлээр тээвэрлэх дэс дараалалын талаар Тээвэр зохион байгуулагч ердийнхөөс илүү үүрэг хүлээхгүй.
11.2 Тээвэр зохион байгуулагчын 11.1- д заасан үүрэг нь хугацаа хэтрүүлсэнтэй холбоотой Тээвэр зохион байгуулагчын хуулиар хүлээх үүрэг хариуцлагаас чөлөөлөхгүй.
12. Давагдашгүй хүчин зүйл
12.1 Тээвэр зохион байгуулагчын үйл ажиллагаагаа хэрэгжүүлэх явцад Тээвэр зохион байгуулагчаас үл хамаарах аливаа саад бэрхшээл буюу хүндрэлтэй нөхцөл байдлын үргэлжлэх хугацаанд Тээвэр зохион байгуулагчын үүрэг хариуцлагаас чөлөөлөгдөнө. Дээрх нөхцөл байдал бий болсон бол үүргээ хэсэгчилэн биелүүлсэн эсэхээс үл хамаарч Тээвэр зохион байгуулагч нь гэрээнээс татгалзах эрхтэй байна. Ийнхүү гэрээнээс татгалзсан нь Тээвэр зохион байгуулагчын зүгээс бараа тээвэр зохион байгуулалт, тээвэрлэлтэй холбогдон зайлшгүй гаргасан зардлыг Захиалагчаас шаардан авах эрх хэвээр хадгалагдана.
12.2 Тээвэр зохион байгуулагч нь өөрийн ажил үүргийн хүрээнд мэдсэн эсхүл зайлшгүй мэдвэл зохих тээвэрлэлттэй холбоотой хууль эрх зүйн болон эрх бүхий этгээдээс гаргасан шийдвэр, хориг, хязгаарлалтын талаар захиалагчид мэдэгдэх үүрэгтэй. (экспорт болон импортын хязгаарлалт гэх мэт).
12.3 Эрх бүхий этгээдийн шийдвэр, эрх зүйн акт нь Захиалагчийн өмнө Тээвэр зохион байгуулагчын эдлэх эрхийг хязгаарлахгүй. Улмаар Тээвэр зохион байгуулагчаас эрх бүхий этгээд, болон гуравдагч этгээдийн эсрэг аливаа гомдол, нэхэмжлэл гаргахад нөлөөлөхгүй.
13. Бараа хүргэх, хүлээлгэн өгөх
Тээвэр зохион байгуулагч нь захиалагчийн буюу бараа илгээгчийн нэрийн өмнөөс бараа хүлээн авагчийн хаягын дагуу тухайн хаягт байрлаж буй этгээдийг бараа хүлээн авах эрхтэй эсэхэд нь эргэлзэх тодорхой үндэслэл байхаас бусад тохиолдолд тухайн хаяг дээр байгаа насанд хүрсэн /huuliin hariutslaga hvleeh erh bvhii/ этгээдэд хүлээлгэн өгч, бараа хүлээн авсан тухай гарын үсэг зуруулж авсанаар барааг хүргэж өгсөнд тооцно.
Хэрэв тухайн барааг Тээвэр зохион байгуулагчын ажлын байрнаас хүлээн авахаар тохиролцсон бол Тээвэр зохион байгуулагч нь барааны баримтыг үндэслэн барааг хүлээн авахаар ирсэн этгээдээр гарын үсэг зуруулж түүнд хүлээлгэн өгсөнөөр бүрэн хүлээлгэн өгсөнд тооцно.
14. Мэдээллээр хангах
14.1 Тээвэр зохион байгуулагч нь Захиалагчийг зайлшгүй буюу шаардлагатай мэдээллээр хангах үүрэгтэй. Тээвэр зохион байгуулагч нь Захиалагчийн хүсэлтийн дагуу түүний бараатай холбоотой хийгдэж буй ажиллагаа болон бусад шаардлагатай мэдээллээр хангах үүрэгтэй. Хэрэв Тээвэр зохион байгуулагч нь захиалагчийг бүрэн төлөөлж байгаа бол зөвхөн гарсан зардлын талаарх мэдээллийг өгөх үүрэг хүлээнэ.
14.2 Тээвэр зохион байгуулагч нь захиалагчийг бүрэн төлөөлж ажиллах явцад олж авсан, хүлээн авсан бүхий л мэдээллийг захиалагчид дамжуулан өгөх үүрэгтэй.
15. Хадгалах
15.1 Тээвэр зохион байгуулагч нь барааг хадгалах агуулахыг (өөрийн эсвэл гуравдагч этгээдийн ) сонгоно. Хэрэв гуравдагч этгээдийн эзэмшил дэх агуулахыг сонгосон тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь тухайн агуулах эзэмшигч компанийн мэдээлэл, хаяг зэргийг захиалагчид нэн даруй бичгээр мэдэгдэх бөгөөд хэрэв агуулахын баталгаатай /gerchlgee/ бол түүн дээр тэмдэглэгээ хийж өгнө.
15.2 Захиалагч нь агуулахыг шалгах бүрэн эрхтэй бөгөөд барааны хадгалалттай холбоотой санал, гомдлыг нэн даруй гаргана. Хэрэв захиалагч нь агуулахад шалгалт хийх эрхээ хэрэгжүүлээгүй бол Тээвэр зохион байгуулагч өөрийн ердийн тогтсон үйл ажиллагаанд нийцсэн агуулахыг сонгох ба энэ тохиолдолд захиалагч нь тухайн сонгосон агуулахаас татгалзах эрхгүй байна.
15.3 Захиалагч нь зөвхөн Тээвэр зохион байгуулагчын болон тухайн компанийн ажлын цагаар агуулахад нэвтрэх эрхтэй байна.
15.4 Хэрэв захиалагч нь бараатай харьцах буюу шалгах түүнд хүрэх тохиолдолд (жишээ нь, дээж, сорьц авах) Тээвэр зохион байгуулагч нь тухайн барааны тоо, жин, бүрэн бүтэн байдлыг хамт шалгах шаардлагыг захиалагчид тавьж болох ба захиалагч ийм шалгалт хийхээс татгалзсан тохиолдолд захиалагчийн бараатай харьцаж түүнийг шалгах үед эвдрэл гэмтэл үүсээгүй гэдэг нь илэрхий байхаас бусад тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь бараанд сүүлд илэрч болох аливаа эвдрэл гэмтэлд ямар нэг хариуцлага хүлээхгүй.
15.5 Захиалагч нь агуулахын байранд байх хугацаанд өөрөө эсхүл түүний ажилтан болон төлөөлөгч нь Тээвэр зохион байгуулагчид эсхүл агуулахын үйлчлүүлэгчид болон гуравдагч этгээдэд өөрт нь болон түүний бараанд учруулсан аливаа эвдрэл гэмтэлийг бүрэн хариуцаж хохирлыг барагдуулна.
15.6 Барааны бүртгэл зөрсөн тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь тухайн захиалагчийн ачаа барааны илүү гарсан, дутсан хэсгийг шалгаж зөрүүг арилгана.
15.7 Хэрэв Тэээвэр зуучлагч барааны үнэлгээнээс шалтгаалан өөрийн төлбөрийн нэхэмжлэхийн дүнд эргэлзэж байвал захиалагчид зуучлагчийн төлбөрийн нэхэмжлэхийг баталгаажуулах тодорхой хугацаа гаргаж өгөх эсвэл барааг хадгалах өөр хувилбар нөхцөлийг санал болгоно. Хэрэв захиалагч нь энэ шаардлагыг эс биелүүлбэл Тээвэр зуучлагч нь урьдчилан мэдэгдэл хүргүүлэхгүйгээр гэрээг цуцлах эрхтэй.
16. Барааг саатуулан барих болон худалдан борлуулах
16.1 Захиалагч нь үйлчилгээний хөлс болон бусад холбогдох төлбөр төлөх үүргээ биелүүлэхгүй тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь МУ-н Иргэний хуульд заасан үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах аргуудыг ашиглан үйлчилгээний хөлс болон төлбөрийг барагдуулах арга хэмжээ авч болно. Үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулах талаар Иргэний хуульд заасан шаардлагыг биелүүлнэ.
16.2 Хэрэв Тээвэр зохион байгуулагч энэхүү дүрмийн 3.2-р хэсэгт заасан захиалагчид ямар нэг үйлчилгээ үзүүлсэн эсэхээс үл хамааран түүнээс авлагатай болон холбогдох бусад төлбөр авах ёстой тохиолдолд өөрийн мэдэлд байгаа Захиалагчийн бараа болон бусад үнэ бүхий зүйлийг авлага болон төлбөр төлөгдөх хүртэл саатуулан барьж болно.
16.3 Хэрэв Тээвэр зохион байгуулагч нь Захиалагчтай байгуулсан бусад гэрээний дагуу барааг саатуулан барьсан болон бусад үүргийн гүйцэтгэлийг хангах аргыг ашигласан нь талуудын хооронд ямарваа нэг маргаан үүсгээгүй эсвэл уг төлбөр төлөх өртэй этгээдийн санхүүгийн байдал нь зохион байгуулагчыг эрсдэлд оруулахаар бол Тээвэр зохион байгуулагч нь энэхүү эрхээ хэрэгжүүлж барааг худалдан борлуулж болно.
16.4 Захиалагч болон төлбөр төлөх өртэй этгээдэд энэхүү төлбөрийг төлөх талаар Тээвэр зохион байгуулагч бичгээр мэдэгдэл өгсөнөөс хойш 30 хоногын дотор уг өр төлбөрөө барагдуулаагүй бол энэхүү дүрмийн 16.3-д заасны дагуу зохион байгуулагч бараанаас шаардлагатай гэж үзсэн үнийн дүн бүхий барааг худалдан борлуулж өөртөө тусалж болно./huuliar zuwshuuruh vv/ Хэрэв уг барааг худалдан борлуулсаны орлого нь өөрийн үйлчилгээний хөлс болон бусад өр төлбөрийн дүнгээс их бол уг илүү гарсан дүнг Захиалагч болон өглөгтэй этгээдийн банкны дансанд шилжүүлнэ.
16.5 Тээвэр зохион байгуулагч нь тухайн ачаа барааг саатуулан барьсанаас болж үүссэн бараа бүтээгдэхүүний үнийн бууралт болон захиалагч болон өмчлөгчид учирсан өөр бусад хохирол, алдагдал болон уг бараанд гуравдагч этгээдийн ашиг сонирхол, нэхэмжлэл байгаа зэрэгт хариуцлага хүлээхгүй.
16.6 Тээвэр зохион байгуулагч нь дээрх үүргийн гүйцэтгэлийг хангах аргыг хэрэгжүүлж бараа худалдан борлуулсан бол борлуулалтын цэвэр орлого дээр борлуулах ажиллагааг хийхтэй холбоотой гарсан үйл ажиллагааны зардлыг нэмж тооцож Захиалагч болон төлбөр төлөгчөөс авна.
 
III. ТӨЛБӨР ТООЦОО
17. Үнийн санал, төлбөр
17.1 Тээвэр зохион байгуулагч өгч байгаа үнийн санал болон зохион байгуулалтын гэрээ нь ердийн хэмжээ, жин, төрөл зүйл бүхий бараанд зориулан хийгддэг буюу тухайн нөхцөлд ямар нэг үнийн болон өөр бусад урьдчилан тооцоолох боломжгүй өөрчлөлтүүдийг урьдчилан мэдэх боломж байгаагүй тохиолдолд үнийн суурь болох тээврийн хөлс, валютын ханш болон тарифуудыг өөрчлөлтгүй байна гэж үзнэ. Tээвэрлэлтийг ямар нэг саадгүй ердийн нөхцөлд гүйцэтгэх, нэвтрүүлэх, ачилтыг даруй хийх боломжтой байна гэж тооцон өөрийн үйлчилгээ болон үнийг тодорхойлно. Жич: Тээвэр зохион байгуулагч нь хэрэв дээрхи ердийн нөхцлөөр тооцоолсноос өөр урьдчилан тооцоогүй нэмэлт зардал, үйлчилгээ гарвал “ердийн нэмэлт зардлыг тооцох” тэмдэглэл хийж, энэхүү тэмдэглэл нь нэмэлт зардал, төлбөрийг захиалагчаас нэхэмжлэн авах эрхтэйг харуулна.
17.2 Тээвэр зохион байгуулагч нь уг үнийн болон өөр бусад урьдчилан тооцоолох боломжгүй бусад өөрчлөлтүүдийн талаар нотлох буюу энэ талаар нотлох баримттай байх ёстой.
17.3 Илүү цагаар ажиллах, нийтээр амрах баярын өдөр болон амралтын өдрүүдээр ажилласанаас болж үнийн санал болон төлбөрт өөрчлөлт орсон бол нэмэлт зардлыг Захиалагч нь Тээвэр зохион байгуулагчид төлнө.
17.4 Үнийн санал болон захиалагчийн өгсөн зааварчилгааны дагуу гаргасан үнийн саналд өөрөөр заагаагүй бол зохион байгуулагчын өгч байгаа бүхий л үнийн санал нь тухайн тээвэрлэлтийн зохион байгуулалтыг нэн даруй хүлээн авч нэн даруй гүйцэтгэх нөхцөлд л хүчин төгөлдөр үйлчилнэ.
17.5 Нэгэнт захиалагчийн өгсөн зааварчилгааны дагуу зохион байгуулагч бодитойгоор тээвэр зохион байгуулалтын үйл ажиллагаа эхэлсэн үед захиалагч зааварчилгаагаа цуцалсан тохиолдолд зохион байгуулагч уг үйл ажиллагаатай холбогдон гарсан зардлаа захиалагчаас нэхэмжлэн авах эрхтэй.
17.6 Хэрэв бараа хүлээн авагч нь өөрт хаяглагдсан бараагаа хүлээж авахаас татгалзах, эсвэл барааг зохион байгуулагчын хяналтаас гадуурх хүчин зүйлийн улмаас хүргэлт хийх боломжгүй бол зохион байгуулагч нь барааг захиалагчид буцаах зардлыг захиалагчаас нэхэмжлэх эрхтэй байна.
18. Тээвэр зохион байгуулалтын хөлс, бэлнээр төлөх нөхцөл
18.1 Тээвэр зохион байгуулагчын хөлс төлбөрийг дараа төлөх, хүлээн авагч төлөх эсхүл гуравдагч этгээд төлөх нөхцөлөөр тохирсон нь Захиалагчийг төлбөрийг төлөх үүргээс чөлөөлөхгүй.
18.2 Барааг хүргэх үед төлбөрийг бэлнээр төлөхөд 18.1 дэх заалт хамаарахгүй.
19. Тээвэр зохион байгуулагч зардал, гуравдагч этгээдийн төлбөр, нэхэмжлэхээс чөлөөлөгдөх
19.1 Тээвэр зохион байгуулагч нь зохих үндэслэлтэйгээр өөрөөс гаргасан тээвэр зохион байгуулалттай холбоотой бусад зардлыг захиалагчаар нөхөн төлүүлэх эрхтэй.
19.2 Тухайн барааг хүлээн авах заавар авснаар Тээвэр зохион байгуулагч нь тухайн тээвэрлэлттэй холбоотой татвар хураамж, барааны тээврийн хөлс болон бусад төлбөр тооцоог Захиалагчийн өмнөөс урьдчилан төлөх эрх үүсэх боловч ямар нэг үүрэг хүлээхгүй.
19.3 Захиалагч нь Тээвэр зохион байгуулалтаар гуравдагч этгээдийн өмчлөлийн болон эзэмшлийн бараа бүтээгдэхүүний тээвэр зохион байгуулалтыг хийлгүүлж байгаа тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь ямар нэг төлбөр төлөх үүрэг хүлээгээгүй байхад түүнийг бараа, гаалийн төлбөр, татвар буюу бусад хураамжтай холбоотой аливаа шаардлагаас нэн даруй чөлөөлнө. Энэ тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь өөрийгөө хамгаалах зохих арга хэмжээг авах эрхтэй байна. Хэрвээ яаралтай арга хэмжээ авах шаардлагагүй тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь Захиалагчаас өгөх зааврыг хүлээнэ.
19.4 Тээвэр зуучлагч нь тухайн барааг эзэмшиж байгаа нөхцөлд хуулийн дагуу тодорхой шаардлага буюу төлбөр төлөх үүрэгтэй гэдгийг мэдэж байсан учир энэхүү төлбөрийг үйлчилгээний хөлснөөс хасаж тооцсоноос бусад тохиолдолд захиалагч нь зуучлагчид хуулийн дагуу төлбөр төлөх үүрэг байгааг, үүнд: гаалын журмын дагуу болон барааны тэмдэгтэй холбоотой төлбөр төлөх үүрэг байгааг заавал мэдэгдэх ёстой.
20. Төлбөрийн нэхэмжлэх, гадаад валют
20.1 Тээвэр зохион байгуулалтын төлбөрийн нэхэмжлэхийн дагуу төлбөр тооцоог Захиалагч нь нэн даруй барагдуулна.
20.2 Тээвэр зохион байгуулагч нь гадаадын Захиалагчаас гадаад валютаар төлбөр тооцоогоо нэхэмжилж болох хэдий ч гадаад улс руу хийхээс бусад Монгол улсын нутаг дэсгэр дээр хийгдэх төлбөр тооцог үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр тооцно.
20.3 Хэрэв Тээвэр зохион байгуулагч нь төлбөрийг гадаад валютаар төлөх өглөгтэй, эсвэл гадаад валютаар урьдчилгаа төлбөр авах нөхцөлд, төлбөрийг гадаад валют эсвэл Үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн аль алинаар нь нэхэмжилж болно. Гадаад валютын төлбөрийг үндэсний мөнгөн тэмдэгтээр төлөх тохиолдолд төлбөрийг нэхэмжлэсэн өдрийн Монголбанкны ханшаар хөрвүүлэн тооцно.
21. Төлбөрийн нэхэмжлэхийг шийдвэрлэх
Тээвэр зохион байгуулалтын гэрээний төлбөрийн нэхэмжлэх болон бусад холбогдох төлбөрт Захиалагч маргахгүй байгаа тохиолдолд нэхэмжлэх, төлбөрийн баримтыг зөвшөөрсөн гэж үзэж шийдвэрлэнэ.
IV. БУСАД
22. Барааны даатгал
22.1 Тээвэр зохион байгуулагч нь ачааг хүлээж авахаас өмнө Захиалагчаас бараа бүтээгдэхүүнийг даатгуулах талаар зааварчилгаа хүлээн авсан бол өөрийн сонгосон даатгалын компаниар бараа бүтээгдэхүүнийг даатгал (транзит тээвэрлэлт, агуулахын даатгал гэх мэт)-д хамруулах ажлыг зохион байгуулна.
22.2 Хэрэв Тээвэр зохион байгуулагч нь бараа бүтээгдэхүүний шинж чанар эсвэл өөр бусад шалтгааны улмаас даатгалд хамруулах боломжгүй бол Захиалагчид энэ талаар нэн даруй мэдэгдэнэ.
22.3 Захиалагчийн ашиг сонирхолд нийцүүлэх үүднээс Тээвэр зохион байгуулагч нь бараа бүтээгдэхүүнийг даатгалд хамруулж болох боловч ийм үүрэг хүлээхгүй. Тээвэр зохион байгуулагч нь дараах тохиолдолд захиалагчийн ашиг сонирхолд нийцүүлэн даатгалд хамруулсан гэж үзнэ:
 Тээвэр зохион байгуулагч нь Захиалагчийн өмнөх тээвэр зохион байгуулалт гүйцэтгэхдээ түүний зааварчилгааны дагуу даатгалын асуудлыг хариуцаж байсан бол,
 Захиалагч нь тээврийн зааварчилгаандаа барааны үнийн дүнг мэдүүлсэн бол.
Дараах нөхцөлд даатгал хийгдэхгүй гэж Тээвэр зохион байгуулагч ойлгоно:
 Захиалагч нь даатгалд хамруулах асуудлыг илэрхий хориглосон бол,
 Захиалагч нь өөрөө Тээвэр зохион байгуулагч, тээвэрлэгч эсвэл агуулахын үйл ажиллагаа эрхэлдэг бол.
22.4 Тээвэр зохион байгуулагч нь захиалагчаас даатгалын талаар өөр зааварчилгаа аваагүй тохиолдолд даатгалыг нягталж үзсэний дараа даатгалын төрөл, хамрах хүрээг тодорхойлж ердийн зах зээлийн үнээр өөрийн сонгосон даатгалд даатгуулан, даатгалын шимтгэл болон даатгалын зүйл, хамгаалагдах эрсдлийн талаар захиалагчид бичгээр мэдэгдэнэ.
22.5 Хэрэв зохион байгуулагч нь өөрөө даатгалын гэрээ байгуулсан, мөн захиалагчийн зааварчилгааны дагуу захиалагчийн өмнөөс даагтуулагчийн эрх, үүрэг хүлээж байгаа бол энэхүү дүрмийн 14.1-д заасны дагуу даатгалтай холбоотой хүссэн бүх мэдээллийг захиалагчид өгөх үүрэгтэй. Энэ тохиолдолд зохион байгуулагч нь тээврийн заавар болон барааны төрөл тус бүрийг даатгалжуулж даатгалын хураамжийг тус бүрт нь нэхэмжилж баримтжуулан даатгагчид төлөх үүрэгтэй.
22.6 Тээвэр зохион байгуулагч нь өөрийн гаргасан зардлыг захиалагчаас буцаан авахаас гадна даатгалыг зохион байгуулсан болон нөхөн төлбөрийг барагдуулахад оролцсон бусад захиргааны арга хэмжээтэй холбоотой хийсэн үйлдлүүддээ нэмэлт төлбөр авна.
23. Тээвэр зохион байгуулагчын хариуцлагын даатгал
23.1 Тээвэр зохион байгуулагч нь өөрийн мэргэжлийн үйл ажиллагааны хүрээнд тээвэр зохион байгуулагчын хариуцлагын даатгалд даатгуулах ба энэхүү тээвэр зохион байгуулагчын хариуцлагыг зах зээлийн үнээр тооцож өөрийн сонгосон даатгалын байгууллагаар даатгуулна.
23.2 Тухайн даатгалын гэрээгээр нэг нэхэмжлэлд төлөх нөхөн төлбөрийн дээд хэмжээ болон нэг жилд төлөх нийт нөхөн төлбөрийн дээд хэмжээг тохиролцож болно. Мөн Тээвэр зохион байгуулагчын нэг жилд төлөх даатгалын хураамжийн хувь хэмжээг тохиролцож болно.
23.3 Захиалагчаас хүсэлт гаргасан тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагч нь энэхүү хариуцлагын даатгалын хамгаалалтын талаар нотлох баримт бичгийг гарган өгнө.
24. Тээвэр зохион байгуулагч хариуцлага, нэхэмжлэх шилжүүлэх
24.1 Тээвэр зохион байгуулагчын хүлээх хариуцлагыг МУ-н хуулинд өөрөөр заагаагүй бол өөрийн үзүүлж буй үйлчилгээндээ хуулийн дагуу дараах хариуцлагыг хүлээнэ.
24.2 Хэрэв Тээвэр зохион байгуулагч нь зөвхөн захиалга өгсөн үйлчилгээг авахад шаардлагатай гэрээ байгуулахад нь зуучлах үүрэгтэй бол түүний хариуцлага тухайн үйлчилгээг үзүүлэх гуравдагч этгээдийг сайтар нарийн шалгасны үндсэн дээр сонгохоор хязгаарлагдана.
24.3 Тээвэр зохион байгуулагч нь захиалагчийн ачаа бараа алдагдах, эвдэрч гэмтсэн тохиолдолд хариуцлага хүлээх бол зөвхөн түүний гэм буруу нь эрх бүхий байгууллагаар нотлогдсон байх ёстой.
24.4 Тээвэр зохион байгуулагчын хариуцлага нь тухайн барааны үнийн дүнгээс их байж болохгүй.
24.5 Тээвэр зохион байгуулагч нь олох ёстой байсан ашиг орлогын алдагдал болон сэтгэл санааны хохирол, шаналгаа зэрэгт хариуцлага хүлээхгүй.
24.6 Тээвэр зохион байгуулагч нь дараах хохиролыг санаатай болон хайхрамжгүй хандсаны улмаас үүсгэсэн болон тухайн хохиролд түүнийг буруутай гэдэг нь нотлох баримтаар тогтоогдсоноос бусад тохиолдолд хариуцлага хүлээхгүй:
24.6.1 Захиалагч эсвэл гуравдагч этгээдийн хийсэн сав баглаа боодол болон тэмдэг тэмдэглэгээ нь чанарын шаардлага хангаагүй,
24.6.2 Захиалагчтай тохирсоны үндсэн дээр эсхүл ердийн ил задгай хадгалсан,
24.6.3 Хулгай буюу дээрэм,
24.6.4 Тээвэр зохион байгуулагч нь өөрийн зүгээс бүх боломжтой арга хэмжээг авсан боловч хохирлоос зайлсхийж чадахгүй байсан үйл явдал,
24.6.5 Бараа товлосон хугацаанаасаа хоцорч ачаа хүлээн авагчид хүргэгдсэн,
24.6.6 Давагдашгүй хүчин зүйлс, цаг агаарын нөхцөл байдал, цахилгааны гэмтэл, бусад барааны нөлөө, амьтнаас үүдэлтэй эвдрэл, суурь гэмтэл болон ажил хаялт, иргэний хөдөлгөөн гэх мэт.
24.7 Тээвэр зохион байгуулагч нь өөрийн хариуцах ёсгүй хохирлыг гуравдагч этгээдээс нэхэмжлэх эсхүл өөрийн хариуцах хэмжээнээс илүү гарсан хохирлыг гуравдагч этгээдээс нэхэмжлэх болон зохион байгуулагч гэрээгээр захиалагчын зардлаар хохирлыг барагдуулах ажлыг хариуцахаар онцгойлон үүрэг хүлээсэнээс бусад тохиолдолд дээрхи хохирол нэхэмжлэх эрхээ захиалагчид шилжүүлнэ.
24.8 Мөн захиалагч нь дээрхи тохиолдолд Тээвэр зохион байгуулагчын зүгээс гуравдагч этгээдийн эсрэг гаргасан бүхий л нэхэмжлэлээ түүнд шилжүүлэхийг зохион байгуулагчаас шаардаж болно.
24.9 Захиалагчийн нэхэмжлэлийг Тээвэр зохион байгуулагч эсвэл Тээвэр зохион байгуулалтын даатгалаар барагдуулсан бол шилжүүлэх нэхэмжлэлийн дүн тухайн Тээвэр зохион байгуулагч буюу түүний даатгалаар хийгдсэн төлбөрийн хэмжээг суутгасан үлдэгдлээр тодорхойлогдоно.
25. Захиалагчийн хариуцлага
25.1 Захиалагч нь бараатай холбоотой Тээвэр зохион байгуулагч болон түүний ажилтанд буруу болон дутуу мэдээлэл, зааварчилгаа өгсөнөөс үүссэн аливаа хохирол, гэмтэл, өртөг, зардал болон албан ёсны хураамж эсхүл үүнээс үүдэн хэн нэг гуравдагч этгээдийн өмнө хүлээх хариуцлага ( бусдын амь нас эрүүл мэндийн хохирол, эд хөрөнгийн хохирол, байгаль орчны хохирол болон өөр бусад хохирол) зэргийг бүрэн хариуцна.
26. Хариуцлагын хязгаарлалт
26.1 Teewerlegchiin buruugaas vvssen hohirliig teewer zohion baiguulagch hariutsahgvi.
GEREENEES ZAALT ORUULAH!!!!
26.2 Гэмтсэн, алдагдсан ачаа бараатай холбоотой Тээвэр зуучлагчийн хүлээх хариуцлага нь агуулахад хадгалагдаж байснаас бусад тохиолдолд дараах нөхцөлөөр хязгаарлагдана:
26.2.1 Ачааны бохир жингийн кг тутамд 5000 төгрөг байна
26.2.2 Тээвэрлэлтийн явцад эвдэрсэн ачааны хувьд тухайн тээвэрлэлтийн төрөлд хуулиар заасан хохирлын дээд хэмжээгээр хязгаарлагдана.
26.2.3 Далайн тээвэр орсон холимог тээвлэлтийн үед учирсан хохирол нь хамгийн ихдээ кг тутамд 2000 төгрөг байна
26.2.4 Хохирлын нэхэмжлэл тус бүр нь 1 кг тутамд 2000 төгрөг эсвэл дээд тал нь 50 сая tug байх буюу тэдгээрийн аль өндөр үнийн дүнгээр
26.3 Тухайн ачааны зөвхөн нэг хэсэг эсвэл хэсэг баглаа боодол нь эвдэрсэн буюу алдагдсан бол нийт хохирлыг бохир жин дээр үндэслэн тооцоолно:
 Бүрэн гэмтсэн, ашиглагдах боломжгүй нийт ачааны жингээс
 Бүрэн гэмтсэн тухайн хэсэг ачааны жингээс
26.4 Бараанд учирсан эвдрэлээс бусад хүний биед учруулсан гэмтэл, хохирол болон тээврийн гэрээнд тусгагдаагүй бараа бүтээгдэхүүний эвдрэлээс бусад хохиролд хүлээх зуучлагчийн хариуцлага нь тухайн бараа бүтээгдэхүүний үнийн дүнг 3 дахин нэмэгдүүлсэнээс ихгүй байх боловч тохиолдол тус бүрийн хувьд 100000 EUR –с хэтрэхгүй байна.
26.5 Нэг тохиолдолтой холбоотой гаргасан нэхэмжлэлийн тооноос үл хамааран Тээвэр зуучлагчийн хариуцлага тохиолдол тус бүрийн хувьд 2 сая EUR буюу алдагдсан эсвэл эвдэрч гэмтсэн барааны кг тутамд 2 SDR байхаар хязгаарлагдана. Нэгээс илүү нэхэмжлэгчтэй бол зуучлагчийн хариуцлагыг тухайн нэхэмжлэл тус бүр дээр хувь тэнцүүлэн ноогдуулна.
27. Хадгалалтын хариуцлагын хязгаарлалт
27.1 Агуулахын үйлчилгээ үзүүлснээс үүдэн бараа бүтээгдэхүүнд учирсан хохирлыг хариуцах Тээвэр зуучлагчийн хариуцлагын хэмжээ нь дараах байдлаар хязгаарлагдана.
27.1.1 Тухайн барааны кг тус бүрд ногдох хариуцлагын дээд хэмжээ нь 5 EURО байна.
27.1.2 Тухайн нэхэмжлэл тус бүрийн хувьд хамгийн ихдээ 5000 EURО байх ба Захиалагчийн нэхэмжлэл нь анх хүлээлгэн өгсөн болон тухайн үед байсан бараа бүтээгдэхүүний зөрүүн дээр үндэслэсэн бол барааны зөрүү гарах шалтгаан болсон тохиолдлын тооноос үл хамааран зуучлагчийн хариуцлага 25000 EURО-р хязгаарлагдана.
27.2 25.2-р заалт үйлчилнэ.
27.3 Агуулахын үйл ажиллагаатай холбоотойгоор бараа бүтээгдэхүүнд учирсан эвдрэлээс бусад хүний биед учруулсан гэмтэл болон тээврийн гэрээнд тусгагдаагүй бараа
бүтээгдэхүүний эвдрэлээс бусад учирсан хохиролд хүлээх Тээвэр зуучлагчийн хариуцлага нь нэхэмжлэл тус бүрийн хувьд 5000 EURО-с хэтрэхгүй байна.
27.4 Нэг тохиолдолтой холбоотой гаргасан нэхэмжлэлийн тооноос үл хамааран Тээвэр зуучлагчийн хариуцлага тохиолдол тус бүрийн хувьд 2 сая EURО байх ба нэхэмжлэгч нь нэгээс олон байх тохиолдолд нэхэмжлэгч тус бүрийн хувьд гаргасан нэхэмжлэлийнх нь дагуу хувь тэнцүүлэн хохирлыг барагдуулна.
28. Баримт нотолгоо
28.1 Захиалагч нь тухайн барааны тоо хэмжээ болон чанарын талаар нотлох баримтын хамт Тээвэр зохион байгуулагчид зохих ёсоор хүлээлгэж өгсөнөө нотлох, зохион байгуулагч нь барааг захиалагчийн хүлээлгэж өгсөн нотлох баримтын дагуу хүлээж авсанаа нотлох ёстой.
28.2 Тээврийн хэрэгслээр тээвэрлэх (25.1.2-р хэсэг) явцад бараа бүтээгдэхүүнд эвдрэл гарсан талаарх баримт нотолгоог уг эвдрэл гэмтлийг нэхэмжилж буй тал гаргана. Хэрэв тухайн эвдрэл хаана гарсан нь тодорхойгүй бол захиалагч болон хүлээн авагчийн хүсэлтийг үндэслэн зохион байгуулагч нь бараа хүлээлцсэн газруудыг баримтжуулах замаар тээвэрлэлтийн дарааллыг тогтооно. Тээвэр зохион байгуулагч нь ачааг бүрэн бүтэн хүлээж авсан баримт гаргаж өгөөгүй тохиолдолд хохирол тээвэрлэлтийн явцад учирсан гэж үзнэ.
28.3 Тээвэр зохион байгуулагч нь зохих үзлэг шалгалт хийж баримт цуглуулан тухайн эвдрэл гэмтэл, хохирол хаана үүссэнийг тогтоож болно.
29. Гэрээний бус үүрэгт хүлээх хариуцлага
Гэрээний бус үүрэгтэй холбоотойгоор Захиалагч эсхүл ачааг Хүлээн авагч нь дутсан, гэмтсэн ачаа, хоцорсон тээвэрлэлттэй холбоотой хохирлыг Тээвэр зохион байгуулагчаас Иргэний хуулийн 393 дугаар зүйл заалтад зааснаар нэхэмжилж болно. Тээвэр зохион байгуулагч нь Иргэний хуулийн 393.4 ба 393.6 дахь заалтуудад зааснаар хариуцлагаас чөлөөлөгдөх эрхтэй.
30. Тусгай хариуцлага
Тухайн хохирол нь дараах шалтгаанаар үүссэн бол өмнө дурдсан хариуцлагаас чөлөөлөх болон хязгаарлах заалтууд үйлчлэхгүй:
30.1 Тээвэр зохион байгуулагч болон түүний удирдах ажилтны санаатай буюу хайхрамжгүй үйлдэл эсвэл гэрээгээр хүлээсэн үндсэн үүргийг зөрчсөнөөс үүдэлтэй хохирол бол хохирлыг урьдчилан тооцох боломжтой байсан ердийн хохирол гэж үзнэ.
30.2 Тээвэр зохион байгуулагчын зүгээс тухайн бараанд эвдрэл гэмтэл, хохирол учирч болзошгүй нөхцөл байдлыг мэдсээр байж гаргасан санаатай болон санамсаргүй үйлдэл хийсэн.
31. Хохирлын талаар мэдэгдэх
31.1 Аливаа төрлийн хохирлыг тухайн хохирол гарах болсон үйл явдал бий болсоны дараа хууль ёсны нэхэмжлэгч нь нэн даруй нотлох баримтын хамт бичгээр Тээвэр зуучлагчид мэдэгдэх бөгөөд энэ нь ямар ч тохиолдолд дараах хугацааны дотор мэдэгдэх ёстой. Үүнд:
31.1.1 Ачааг хүлээн авагчид хүргэх үед илт бараа дутсан болон гэмтэл, доголдол илэрсэн бол тухайн өдөртөө,
31.1.2 Ачааг хүлээн авахад бараа дутсан болон гэмтэл доголдол илт биш байсан барааны гэмтэл доголдолд ачааг хүлээн авсанаас хойш 7 өдрийн дотор,
31.1.3 Ачаа хүргэлт хийгдэх ердийн хугацаанаас 21 өдөр өнгөрсөн эсхүл ачаа хүргэлт хийгдээгүй,
31.2 Тээвэр зуучлагчийн барааг бүрэн хүргэж хүлээлгэн өгсөний дараа гэмтэл хохирол гарсан гэдгийг нотлох баримтаар нотлож чадаагүй бол дээрх хугацаанд хамаарахгүй.
31.3 Хэрэв тухайн ачаа бараа нь Олон улсын гэрээ, конвенцийн заалтад хамаарах бол тухайн олон улсын гэрээ, конвенцид заасан хугацааны хязгаар болон хохирол мэдэгдэх журмыг мөрдөнө.
31.4 Зөвхөн зуучлагчид зуучлалын хөлсийг бүрэн ямар нэг удаашралгүй, хасалтгүйгээр төлсөн тэр нөхцөлд л хохирол нэхэмжлэх эрх захиалагчид үүснэ.
32. Хэрэглэх хууль, маргааныг шийдвэрлэх газар, байгууллага
32.1 Гэрээний бүх талуудын хувьд гэрээ хэрэгжих газар нь Захиалагчаас тээвэр зохион байгуулалт хийлгэх хүсэлтийг хүлээн авсан Тээвэр зохион байгуулагчын тухайн салбар байрлаж буй газар (Монгол Улсад) байна.
32.2 Тухайн тээвэр зуучлалтай холбоотойгоор оролцогч бүх талуудын хувьд маргаантай асуудлыг эв зүйгээр шийдвэрлэх, Монгол тээвэр зуучлагчдын нэгдсэн холбооны дэргэдэх маргааныг шийдвэрлэх зөвлөлд хандан маргааныг хэлэлцүүлнэ. Ийнхүү шийдвэрлэж эс чадвал маргааныг шийдвэрлэх, шүүх эрх мэдэл хэрэгжүүлэх газар нь Тээвэр зуучлагчийн салбар оффисын байрлаж буй газрын харьяалах Монгол Улсын шүүх, Арбитр байна.
32.3 Тээвэр зуучлагч, Захиалагч буюу түүний хууль ёсны төлөөлөгчийн хооронд үүсэн аливаа маргааныг энэхүү дүрэм, Монгол улсын хууль тогтоожийг удирдлага болгон шийдвэрлэнэ.
ТӨГСӨВ.



Бидэнтэй нэгдээрэй
Шинээр нэмэгдсэн
HEADER TEXT
2019 оны 12-р сарын 9. Даваа гариг.     35
И-мэйл халдлагаас урьдчилан сэргийлэх заавар
2019 оны 5-р сарын 6. Даваа гариг.     867
НИЙГМИЙН ХАРИУЦЛАГА: УТААНЫ ЭСРЭГ ДАРХЛААЖУУЛАЛТЫН АЯН
2019 оны 1-р сарын 29. Мягмар гариг.     1006